Cà phê Cộng: Kinh doanh hoài niệm

Mát tay với đồ cũ, ý tưởng tươi mới và cơ duyên đã giúp ca sĩ Linh Dung (người thể hiện ca khúc Vì một thế giới ngày mai tại Seagames 22) mở chuỗi 8 quán Cộng Cà phê.

Không như nhiều người tưởng, xu hướng mở quán ăn theo phong cách xưa, cũ rộ lên tại Hà Nội hóa ra lại không phải là một gợi mở chính cho việc thành lập Cộng Cà phê. Người sáng lập ra nó vốn theo nghề ca hát. Ý tưởng kinh doanh cà phê theo chuỗi không đến với chị qua bản kế hoạch kinh doanh bài bản như các chuỗi quán lớn khác.

Linh Dung kể, hồi nhỏ bố chị có một tiệm bán nhạc cụ nhỏ, mẹ bán cà phê giải khát, gia đình xoay xở nhiều nghề vì đông con. Ký ức xưa đọng lại trong trí nhớ cô gái sinh năm 1975 là sợ bán hàng cho mẹ vì nhà luôn đông khách.

Cộng Cà phê.

Đồ cũ + Ý tưởng mới = Cộng

Năm 2006, Linh Dung vẫn đi biểu diễn, nhưng không đủ sống. Cô ca sĩ từng hát ca khúc “Vì một thế giới ngày mai” tại Sea Games 22 biết thế nào là cơm áo không đùa với người hát. Tình cảnh hồi ấy thúc bách Linh Dung, không cho chị sự tự do cần thiết để theo giấc mơ. Sự túng thiếu dồn người nghệ sĩ đến cái ranh giới đầy “Chơi vơi” (tên bộ phim cùng tên của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên, Linh Dung tham gia diễn xuất), một giới hạn chông chênh hoặc ngã xuống, hoặc đứng lên. Gia cảnh đẩy người phụ nữ đến bờ vực, nhưng thay vì ngã xuống, chị lại hì hục leo ngược dốc.

Mối duyên kinh doanh bắt nguồn từ cái khó của người bạn. Bạn chị có một quán cà phê nhỏ, thuê mặt bằng 28m2 tại 152D Triệu Việt Vương (Hà Nội), 3 tháng không có khách. Bạn đến chơi nhà Linh Dung, rất thích cách chị thiết kế nội thất ngẫu hứng từ đám đồ cũ. Chúng toát lên vẻ mộc mạc, ấm áp, và đặc biệt là… rẻ. Người bạn nhờ chị thiết kế lại quán cà phê cũ, đồng thời cùng điều hành. Đó là năm 2007. “Tôi chỉ mất 15 triệu đồng để khoác cho quán chiếc áo nội thất mới, tính cả bàn ghế cũ đóng lại. Cũng chẳng có tiền, đành tận dụng đồ cũ”, Linh Dung kể.

Thiết kế của quán được chị mô phỏng lại theo đời sống đã quá thân quen với bao người Hà Nội thời bao cấp. Với riêng chị, đây là việc “mua chiếc vé về lại tuổi thơ” (mượn ý truyện ngắn “Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ” của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh). Tuổi thơ chị trôi chậm chạp trong thế giới của chiếc bàn gỗn sứt sẹo, chiếc ghế hai đại bố đóng, chăn con công mẹ khâu, ô cửa sổ có chắn song gỗ nhìn ra ngoài…

Thế rồi người bạn, chủ quán ra nước ngoài sống sau 6 tháng kinh doanh chung, “bỏ lại” chị với cái quán chưa đầy 30m2, giữa con phố chật ních quán cà phê thời thượng. Đã thế, quán mới mà cũ của chị lại “bốn phương”: không vỉa hè, không có khách, không biết kinh doanh, không có vốn đầu tư. Ở Hà Nội, một quán cà phê nhỏ bình dân không có vỉa hè coi như tự đánh mất lợi thế cạnh tranh. “Cái khó ló cái khôn”, chị bắt tay vào “dự án” cuộc đời.

Đầu tiên là khai sinh cho quán một cái tên mới. “Cộng” có thể hiểu theo nhiều nghĩa. Chị cho rằng, nên hiểu đơn giản nó là cách lần giở lại trang sử hào hùng cua đất nước. Nhưng trước hết đây là một mô hình kinh doanh mới mẻ, lấy cảm hứng từ việc tận dụng sự hữu ích của các vật dụng sinh hoạt cũ, được gia cố và “bê” vào một không gian thâm trầm, sâu lắng, trái ngược với dòng đời huyên náo bên ngoài ô cửa. “Cộng” còn được hiểu là tăng thêm giá trị lịch sử, văn hóa cho khách. Quán níu khách, khách nhớ quán.

Gene sáng tạo, lãng mạn của nữ nghệ sĩ định danh Công Cà phê theo mô tip décor chủ đạo, gam màu xanh bộ đội, vỏ chăn con công buộc vào ghế hai đai cũ làm đệm, cửa sổ có chấn song gỗ mộc. Những chiếc bóng đèn sợi đốt trần treo lửng lơ, như nỗi u hoài ám ảnh dội về từ tuổi thơ cơ cực, nhưng không thiếu đi vẻ đẹp. Khi bước chân vào không gian Cộng Cà phê, cảm giác thấy đúng là cái cũ thật, không phải có làm cho cũ, gượng gạo theo mốt.

Chị không cố ý rập khuôn máy móc thời bao cấp, chị sắp xếp lại đồ dùng cũ vào nơi chốn của nó, như chiếc cốc cà mèn đặt trên chiếc bàn gỗ cũ kỹ. Chị chủ tâm làm cho mình vì nỗi niềm hoài niệm đeo đẳng suốt tuổi thơ đến lúc trưởng thành. Phải chăng vì thế mà cái tinh thần của Cộng cũng thật chăng?

Nhân rộng và giữ gìn hoài niệm

Lúc tôi đến phỏng vấn và lấy tư liệu cho bài viết này. Linh Dung mặc quần jeans bụi bặm đang ngồi trông nom thợ đóng lại đóng ghế cũ. Đây là quán thứ 18 trong chuỗi Cộng Cà phê, một địa chỉ lý tưởng với mặt tiền rộng, vỉa hè thoáng ở số 4 Lý Thường Kiệt, Hà Nội. Đến nay, chị và một người bạn đồng sở hữu 3 quán, gồm 152D Triệu Việt Vương, 32 Điện Biên Phủ (quán đông khách nhất trong hệ thống, trung bình gần 300 khách/ ngày) và Cộng đặt tại tầng 1, tòa nhà 4F Trung Hòa. Năm quán còn lại: 35A Nguyễn Hữu Huân, 54 Hàng Điếu, 101 Vạn Phúc, 15 Trúc Bạch, số 4 Lý Thường Kiệt (mới khai trương đầu tháng 1/2014) được mở dưới hình thức nhượng quyền thương mại giữa Linh Dung, người sở hữu thương hiệu Cộng Cà phê (đã đăng kí bản quyền tại Cục Sở hữu trí tuệ), và các chủ đầu tư. Năm 2007, khi mở quán đầu tiên tại 152D Triệu Việt Vương, Linh Dung khá mơ màng về kinh doanh, như chị thú nhận là “không muốn kinh doanh, chỉ thích rong chơi”. Hồi ấy, cô ca sĩ chỉ thạo hát hò phải học cách pha cà phê đồ uống trong hai tuần liền từ nhân viên, rồi tìm nguồn cung cấp cà phê từ Buôn Ma Thuột và nghĩ cách hút khách.

May mắn, chủ nhà 152D Triệu Việt Vương quý chị, cho thuê nhà từng năm một, không tăng giá thuê. Nhờ khởi đầu ấy mà tính từ thời điểm ra đời quán Cộng đầu tiên năm 2007, cho đến năm 2012 là 5 năm, chị chỉ mở 1 quán. Nhưng từ tháng 10/2012 đến tháng 1/2014, chuỗi quán này được nhân rộng lên thành 7 quán mới.

“Các quán Cộng không mất nhiều vốn đầu tư, nhưng tôi tốn nhiều thời gian lùng mua đồ cũ để sửa lại. Có nơi đã bán bộ cửa cũ, phải mất vài lần tìm kiếm tôi mới mua được, giá cả lúc 500.000 đồng, lúc lên tới 1 triệu đồng, mất cả tháng để sửa theo ý mình”, chị kể.

Mô hình nhượng quyền này hiểu vắn tắt là bên mua nhượng quyền chi ra 150 triệu đồng phí nhượng quyền một tháng. Thỏa thuận xong, bên bán có trách nhiệm lo cho bên mua toàn bộ từ cải tạo, thiết kế quán, mua, sửa đồ dùng trong quán. Vốn đầu tư bên mua chịu. Theo Linh Dung, hiện tại 4 quán nhượng quyền (trừ quán mới mở) hoạt động tốt và chỉ mất chưa tới một năm là có thể thu hồi vốn. Tái sử dụng đồ cũ có thể là một giải pháp giúp giảm chi phí đầu tư cho một quán kiểu này, dù chưa có dẫn chứng cụ thể. Lấy ví dụ, quán 32 Điện Biên Phủ thuộc sở hữu của Linh Dung và người bạn, có mặt bằng thuê khoảng 66m2, gồm 2 tầng, tính trung bình một ngày có 300 lượt khách. Trong khi thời gian sửa lại quán trước khi mở chỉ 17 ngày, không mất nhiều vốn.

Sơn, nhân viên phục vụ tại 152D Triệu Việt Vương cho biết, trung bình một ngày quán có 60 – 70 khách. Số lượng khách không nhiều, chủ yếu là dân văn phòng, nhưng đều là khách quen, ổn định. “Họ tìm đến quán em để được nhâm nhi ly cà phê trong không khí hoài cổ, làm việc bằng laptop và rất lịch sự”, Sơn nói. Quán khá nhỏ, gồm tầng một chứa 20 – 23 khách, thêm một gác xép nhỏ xíu có thể kê 10 chỗ ngồi.

Bị “bao vây” bởi nhiều quán cà phê khác trên con phố cà phê đông đúc nhất Hà Nôị, theo lý giải của Sơn thì Cộng vẫn hút khách bởi những nét rất “Cộng”: đồ uống ngon, không gian yên tĩnh, nhân viên phục cụ tốt. Sơn bảo: “Trò chuyện với khách quen giúp em phục vụ tốt hơn”. Có thể coi đây là điểm cộng cho quán đầu tiên này. Một “người em ruột” của quán này là Cộng ở Trung Hòa lại có mặt bằng rộng tới 100m2. Vì diện tích quá lớn, quán thuê nhạc công violon, guitar chơi nhạc nhẹ tại chỗ phục vụ giới trẻ.

Tương lai của chuỗi quán có tuổi đời chưa đầy 6 năm sẽ ra sao? Linh Dung chia sẻ, có nhiều người muốn mua nhượng quyền của chị để mở quán ở TP.HCM, Nha Trang, thậm chí Thái Lan, Đức nhưng chị chưa nhận lời. “Tôi muốn đứa con của mình lớn từ từ, bằng việc đẩy mạnh quản lý chuỗi và chăm chút cho không gian quán”.

CÀ PHÊ Ở... XÍ NGHIỆP

Danh từ Xí Nghiệp tưởng chừng đã quá quen thuộc, vậy mà khi đặt chân vào quán cà phê với tên gọi đó vẫn khiến người ta có cảm giác thật lạ lùng.

Thật khó có thể nói rõ cảm giác khi ngồi tại Xí Nghiệp vào một ngày Chủ Nhật ngập nắng và tràn gió như thế này. Sau một hồi lạc đường và vòng vèo mấy vòng quanh hồ Văn Quán, rút cục tôi cũng đến được địa chỉ cần đến. Xí nghiệp đón chào những vị khách bằng một vẻ thâm trầm, tĩnh lặng hiếm có tại chốn đô thành, khiến bạn phải ngoái đầu nhìn nếu vô tình ngang qua đây. 

Xí Nghiệp chào đón bằng tấm biển nhỏ màu đỏ nhỏ nhắn và cánh cửa gỗ sơn xanh phối mầu cổ điển

Đó là một căn nhà được xây theo kiểu cũ, cổ điển với cánh cửa gỗ sơn xanh, nằm lọt thỏm giữa những dãy nhà mới xây mang vẻ đẹp hiện đại và hào nhoáng, càng khiến Xí Nghiệp trở nên đặc biệt như một chú dê đen trong cả bầy dê trắng. Quán có hai tầng, nhưng chỉ tầng một là café, còn tầng hai lại là nơi tổ chức các lớp học đàn guitar, mỹ thuật, typography do chính một trong những người chủ - anh Linh giảng dạy. Không biết có phải vì thế mà toàn bộ bàn ghế trong quán đều là những bộ bàn ghế học sinh - cũng là kiểu cũ từ rất nhiều năm trước hay không, nhưng còn gì thú vị hơn khi ngồi cà phê trên những bộ bàn ghế như thế, và cùng ôn lại quãng thời gian thơ ấu của mình cùng các chiến hữu nhỉ?

 Toàn bộ bàn ghế đều là những bộ bàn ghế học sinh quen thuộc đã đi theo năm tháng tuổi thơ của nhiều người

Tuy chỉ có một tầng nhưng bù lại diện tích quán khá lớn, lại thêm trần được đổ cao càng khiến không khí trở nên rộng rãi và thoáng mát hơn. Có thể dễ dàng nhận thấy mặc dù Xí Nghiệp cũng chọn phong cách “bao cấp” đang khá phổ biến làm chủ đạo với đồ trang trí gỗ mộc mạc, những tấm áp phích cùng khẩu hiệu, xe máy cổ, tivi, máy ảnh cũ… nhưng bên cạnh đó lại đan xen một vài biến tấu là lạ đến từ học viên của các lớp học hội họa trên tầng hai, khiến Xí Nghiệp dẫu đi theo phong trào nhưng không hề bị trộn lẫn, hòa tan vào số đông mà vẫn giữ được nét độc đáo rất riêng của mình. 

Quán khá rộng rãi

Một góc ngồi tại Xí nghiệp

Những đồ trang trí thú vị trong quán

Chú Huy – một người chủ khác của Xí Nghiệp tâm sự rằng chú và các đồng sự mong muốn tạo nên một địa điểm gợi nhớ lại quãng thời gian bao cấp mộc mạc một thời, cũng như là nơi để các bạn trẻ đam mê hội họa, mỹ thuật, đồ họa hay nghệ thuật nói chung giao lưu và học hỏi lẫn nhau. Xí Nghiệp cũng cố gắng không đi theo hoàn toàn một phong cách nào, mà là sự giao thoa giữa các phong cách nghệ thuật đa dạng. 

Sự pha trộn nghệ thuật độc đáo

Nhưng đó vẫn chưa phải là tất cả. Những vị khách khi đến với Xí Nghiệp đều tìm thấy cho mình một chốn nho nhỏ, để cả tinh thần lẫn cơ thể đang rệu rã bởi những lo toan thường nhật được nghỉ ngơi, thả lỏng. Dường như phảng phất trong căn phòng cao rộng, tĩnh lặng, chỉ có ánh sáng thiên nhiên từ bên ngoài rọi qua ô cửa sổ lớn, có thứ gì đó đang nhẹ nhàng xoa dịu sự mệt mỏi của những vị khách mà thật khó để gọi tên. Đành phải coi đó như một điều rất “Xí Nghiệp”, khiến những vị khách một khi đã đến đều muốn dành cả ngày tại đây, mà không lo bị làm phiền bởi bất kì ai. 

Nơi đây có thể níu chân bạn cả ngày mà không thấy chán

Điểm nổi bật khác của Xí Nghiệp chính là menu được sáng tạo từ cuốn từ điển được thiết kế, vẽ rất kì công và thú vị với đồ uống đa dạng, nhiều món là lạ, ngon miệng với giá cả rẻ, hợp túi tiền của mọi vị khách như quất-mật ong, quế-gừng, trà sả, chanh thảo mộc hay một cốc Americano có giá chỉ 20.000 đồng. 

Những menu rất độc của Xí nghiệp

Vậy đấy, vào những ngày chuyển mùa như thế này, hãy thử chọn cho mình một tách trà thơm lừng và thả mình bên ô cửa sổ rộng tại quán, biết đâu chiều Chủ Nhật của bạn bỗng dưng trở nên tuyệt vời hơn bao giờ hết thì sao?

Hãy thử dành một ngày Chủ Nhật đẹp trời tại đây! 

Địa chỉ: A60 TT11, khu đô thị Văn Quán, quận Hà Đông (Hồ Văn Quán rẽ vào) 

Những điều người hàng xóm giàu có không chia sẻ với bạn

Theo Trí Thức Trẻ/BusinessInsider 15/3/2014

 Tiền bạc không mua được hạnh phúc. Nhưng nếu muốn đến cõi niết bàn, phải tự do tài chính đã.

Việt Nam sẽ có hơn 30 triệu người thuộc tầng lớp trung lưu giàu có vào năm 2020 (Dự đoán của Công ty Tư vấn Boston (BCG)). Như vậy sẽ chẳng lấy gì làm ngạc nhiên nếu một (vài) hàng xóm cạnh nhà bạn là một triệu phú hay tỷ phú đô la.

Tuy nhiên, có thể bạn không hay biết gì về hàng xóm của mình bởi có thể trông người đó chẳng hề giống triệu phú tí nào. Và bạn biết không, người giàu thực sự có hiểu biết về tài chính sẽ không dễ dàng để bị phát hiện ra đâu.

Có một thực tế không thể phủ nhận là, dù có khủng hoảng kinh tế thì người giàu vẫn cứ giàu lên. Của cải xã hội càng tăng thì khoảng cách giàu nghèo càng cách xa nhau hơn.

Sau đây là một số điều mà vị hàng xóm giàu sang không kể cho bạn về cách kiếm tiền và tiêu tiền của anh ta.

1. Chi tiêu ít hơn số tiền mình kiếm được.

Câu thần chú của anh ta đó là, về lâu dài, tốt hơn hết là cố gắng giàu có một cách thầm lặng hơn là tìm cách giấu giếm sự nghèo khổ của mình.

2. Kiên nhẫn là một đức tính tốt.

Chắc chắn bạn chẳng thể nào trở thành một triệu phú chỉ sau một đêm. Nếu muốn giống như anh ta, bạn phải tích lũy tài sản nhờ chăm chỉ tiết kiệm qua nhiều năm tháng.

3. Khi bạn bước chân vào căn nhà nhỏ của anh ta, bạn sẽ được uống tách cà phê tự pha thay vì thưởng thức một ly Starbucks. 

Còn nếu cần đi nhờ xe, bạn sẽ được chở trong một chiếc sedan 10 năm tuổi cũ kỹ. Bạn nghĩ rằng điều đó khiến anh ta có vẻ không xứng tầm ư? Hảy thử hỏi thử xem, anh ta chẳng quan tâm đâu.

4. Thanh toán thẻ tín dụng đầy đủ mỗi tháng. 

Anh ta đủ thông minh để hiểu là nếu không thể trả tiền cho cái gì thì sẽ không sắm cái đó.

5. Tiền bạc không mua được hạnh phúc. 

Nhưng nếu muốn đến cõi niết bàn, bạn phải đạt được tự do tài chính.

6. Tự do tài chính đến từ việc không nợ nần gì ai. 

Tốt hơn hết hãy duy trì điều đó bất kể mức thu nhập của bạn là bao nhiêu.

7. Có thêm một công việc thứ hai không chỉ làm tài khoản ngân hàng phình ra nhanh hơn, mà còn khiến ta luôn bận rộn. 

Và việc bận luôn tay sẽ hạn chế tiêu hoang những gì mình đang có.

8. Tiền bạc cũng giống như một đứa trẻ, nó không thể tự quản lý mình.

Rốt cục, bạn chẳng thể kỳ vọng tiền trong túi mình tự nhiều lên (như đứa trẻ tự lớn lên và trưởng thành) nếu không có lấy một mô hình quản lý tài chính cho đúng đắn.

9. Phải trả công cho bản thân trước tiên. 

Trả công trước tiên cho chính bản thân mình là một nguyên lý cơ bản để quản lý tài chính cá nhân, là cách tuyệt vời để tiết kiệm và thực hiện kỷ luật tài chính.

10. Đời được mấy tí!

Dù rằng bạn hoàn toàn có thể giàu lên khi làm những việc mình không thích, nhưng anh ta tự hỏi sao phải lãng phí cuộc đời để làm thế. Đời được mấy tí!

11. Không lập kế hoạch cũng giống như lên kế hoạch để thất bại. 

Anh ta cũng biết có quá ít triệu phú thành công chỉ nhờ may mắn đơn thuần mà không có kế hoạch cụ thể. Mong muốn tự do tài chính sẽ chẳng thể khả thi nếu không có kế hoạch rõ ràng.

12. Khi lên lịch cho những mục tiêu tiết kiệm, đừng ngần ngại nghĩ về những điều lớn lao. 

Để đạt được thành công về tài chính đòi hỏi bạn phải có tầm nhìn lớn, vượt lên trên cả những gì trong tầm tay của bạn

13. Làm việc chăm chỉ có thể bù đắp cho rất nhiều lỗi lầm về tài chính, và bạn sẽ chẳng thể tránh khỏi những sai lầm như vậy.

14. Khi những điều tồi tệ xảy ra, sẽ thật ngốc nếu không mua bảo hiểm rủi ro cho bản thân. 

Hãy nhớ rằng nguy cơ phá sản luôn rình rập ở một ngõ hẻm nào đó và có thể nhảy bổ ra từ bất cứ một lý do nào: thành viên trụ cột gia đình mất đi, li dị hay mất khả năng làm việc.

15. Thời gian là đồng minh của người trẻ tuổi. 

Anh ta đủ may mắn để bắt đầu tiết kiệm ở tuổi đôi mươi để có thể tận dụng tối đa sức mạnh của lãi suất kép từ rổ đầu tư của mình.

16. Bạn không thể chi tiền vào những gì bạn không nhìn thấy. 

Bạn nên sử dụng dịch vụ tự động khấu trừ lương sang tài khoản tiết kiệm hưu trí và các tài khoản tiết kiệm khác. Khi lương tăng, các khoản khấu trừ cũng sẽ tăng lên theo.

17. Dù cho đã có một công việc yêu thích, thì anh ta cũng chẳng cần phải làm việc nhiều hơn vì mọi thứ mà anh ta đang sở hữu đã được thanh toán cả rồi, và đã như vậy trong nhiều năm nay.

18. Anh ta chẳng ấn tượng gì với bạn dù bạn sở hữu một chiếc xe hạng sang đắt tiền và căn biệt thự hoành tráng, chúng quá thừa thãi đối với một gia đình chỉ có 4 người.

19. Sau 6 tháng hỏi han, cuối cùng anh ta cũng sẽ không chờ bạn trả lại cái kéo cắt tỉa của anh ta nữa. Anh ta đã tự mua lấy cho mình một chiếc mới từ tháng trước mà chẳng cần nghĩ ngợi nhiều. Anh ta dư tiền để làm việc đó.

Kiến Anh